Nasıl hazırlanır? Üç adımda süreç
Uygulama örneği: Türkçe - yazılı yönergeyi anlama
| Başlangıç bilgisi | Öğrenciye kısa bir metin ve “Olayın geçtiği yeri yaz.” yönergesi verilir. |
|---|---|
| Hedef / karar | Öğrencinin yazılı yönergeyi anlayıp ilgili bilgiyi ne kadar bağımsız bulduğu belirlenir. |
| Uygulama | İlk yanıt kaydedilir; doğru cevabı gösteren ipucu verilmez. Yanıt yoksa sunulan destek ayrıca belirtilir. |
| Kontrol noktası | Bağımsız doğru ile ipucundan sonra verilen doğru cevap aynı kayıt alanında birleştirilmez. |
Örnekler kurgusaldır. Ders, beceri, destek ve ölçütler öğrencinin gerçek değerlendirme verisine göre belirlenir.
Bu rehber farklı ders ve beceri alanlarına uyarlanabilir. Aşağıdaki uygulama senaryolarını öğrencinin gerçek değerlendirme verilerine göre düzenleyin.
Beceri seçimi, kısa uygulama, destek düzeyini kaydetme ve değerlendirme sonuçlarını amaçlara dönüştürme için örnekli bir uygulama rehberi.
Formu kontrol listesi olarak kullanın
Kaba değerlendirme öğrencinin beceri profilini görmek için bir başlangıç aracıdır. Öğrencinin yalnızca neyi yapamadığını değil, hangi koşulda neyi yapabildiğini de ortaya koymalıdır. Maddeyi uygulamadan işaretlemek veya önceki yılın formunu aynen kopyalamak güncel performansı göstermez.
İlgili öğretim programından öğrenciye uygun becerileri seçin. Çok geniş ifadeleri küçük davranışlara ayırın: “okuduğunu anlar” yerine “üç cümlelik metinde olayın geçtiği yeri söyler” gibi gözlenebilir bir madde kullanın.
Aynı maddeyi karşılaştırılabilir biçimde uygulayın
Materyali, yönergeyi ve cevap için bekleyeceğiniz süreyi önceden belirleyin. “Resme bak ve gördüğün iki varlığı söyle.” yönergesiyle adlandırma; “Bu olay nerede geçiyor?” sorusuyla yer bilgisi yoklanabilir. Birden fazla davranışı aynı maddede puanlamayın.
Öğrenci cevap vermediğinde hemen cevabı söylemek yerine belirlediğiniz süreyi bekleyin. Ardından gerekirse planladığınız ipucunu verin. İpucundan sonra gelen doğru cevabı bağımsız doğru olarak kaydetmeyin.
Doldurulmuş gözlem örneği
Beceri: Kısa metinde açıkça belirtilen kişiyi söyler. Uygulama: Üç farklı kısa metin ve her metin için bir soru. Sonuç: İki soruda bağımsız, bir soruda metnin ilgili cümlesi gösterilince doğru cevap. Kayıt: İki bağımsız doğru, bir görsel ipucuyla doğru.
Beceri: İki basamaklı yönergeyi izler. Öğrenci önce defteri açıyor fakat ikinci basamağı bekliyor. Tekrar edilen yönergeden sonra tamamlıyor. Kayıtta “yönergeyi yapar” yazmak yerine tekrar desteğini belirtin. Yeterli gözlem olmayan maddeyi değerlendirilmedi olarak ayırın.
Sonuçtan öğretim önceliğine geçin
Destekle yapılan beceriler öğretim için uygun başlangıç noktaları sunabilir. Öncelik belirlerken becerinin günlük işlevini, başka becerilere ön koşul olmasını ve öğrenci için anlamını birlikte düşünün. Henüz yapılmayan her maddeyi aynı anda amaç hâline getirmeyin.
Seçilen beceriye koşul, davranış ve başarı ölçütü ekleyin. Aile ve ilgili öğretmenlerle gözlemleri karşılaştırın. Farklı ortam sonuçları uyuşmuyorsa bunu hata saymak yerine ortamın hangi desteği sağladığını araştırın.
Uygulamaya geç
Bu örneği öğrencinin güncel performansına göre düzenleyin. Hazırlanan metin öğretim taslağıdır; öğrencinin gerçek değerlendirmesinin yerini almaz.
Sık yapılan hata: boş maddeyi başarısız saymak
Bir madde uygulanmadıysa “yapamıyor” sonucuna ulaşılmaz. Uygulanmadı, gözlem yetersiz ve destekle yapıyor farklı durumlardır. Öğrenci yorgun olduğu için deneme tamamlanmadıysa koşulu not edin ve uygun zamanda yeniden yoklayın. Gözlem sonucunu öğrencinin değişmez bir özelliği gibi sunmayın.
Uygulama öncesi son kontrol
- Örnekteki sayıları öğrencinin gerçek verisiyle değiştirdim.
- Bağımsız tepki ile destekli tepkiyi ayrı kaydettim.
- Öğretim materyali ve değerlendirme koşulunu belirttim.
- Sonraki adımı ve izleme zamanını açık yazdım.
Bu içerikteki öğrenci profilleri ve sayılar örnektir. Planı öğrencinin gözlem ve değerlendirme verileriyle hazırlayın.