Uzun ve Kısa Dönemli BEP Amaçları Nasıl Yazılır?

Nasıl hazırlanır? Üç adımda süreç

Uygulama örneği: Türkçe - yazıda büyük harf ve nokta

Başlangıç bilgisi	Öğrenci üç cümlelik yazısının bir cümlesinde büyük harf ve noktayı bağımsız doğru kullanıyor.
Hedef / karar	İki maddelik görsel kontrol listesi sunulduğunda kendi üç cümlelik yazısının en az iki cümlesinde büyük harf ve noktayı, üç ardışık uygulamada sözel hatırlatma olmadan doğru kullanır.
Uygulama	Öğrenci önce cümle başlangıcını, sonra cümle sonunu kontrol eder; görsel listenin sağladığı destek kayda yazılır.
Kontrol noktası	Bağımsızlık koşulu ile izin verilen görsel destek açıkça tanımlanır.

Örnekler kurgusaldır. Ders, beceri, destek ve ölçütler öğrencinin gerçek değerlendirme verisine göre belirlenir.

Bu rehber farklı ders ve beceri alanlarına uyarlanabilir. Aşağıdaki uygulama senaryolarını öğrencinin gerçek değerlendirme verilerine göre düzenleyin.

Koşul, gözlenebilir davranış ve başarı ölçütünü birleştiren amaç örnekleriyle belirsiz hedefleri uygulanabilir öğretim adımlarına dönüştürün.

Amaç ile etkinliği ayırın

“Her gün bir sayfa okuma çalışması yapmak” etkinliktir; öğrencinin kazanacağı beceriyi tek başına tanımlamaz. Amaç, öğrencinin hangi koşulda hangi davranışı göstereceğini açıklar. Öğretmen ne yapacağını değil, öğrenci ne yapabilir hâle geleceğini yazmalıdır.

Önce işlevsel bir uzun dönemli yön belirleyin. Ardından bu yöne ulaşmayı sağlayan ön koşul becerileri sıralayın. Kısa dönemli amaçlar birbirinin kopyası değil, öğrencinin bağımsızlığını artıran küçük adımlar olmalıdır.

Dört soruyla amacı kontrol edin

Koşul: Hangi materyal veya yönerge sunulacak? Davranış: Öğrenci ne yapacak? Ölçüt: Kaç denemede ne kadar doğru yapacak? Süreklilik: Bu başarı kaç oturumda gözlenecek?

Örnek: Öğrenci, beş görsel sunulduğunda istenen varlığı beş denemenin dördünde, üç ardışık oturum boyunca, fiziksel ya da sözel ipucu olmadan gösterir. “Anlar, bilir, öğrenir” gibi doğrudan gözlenmeyen fiilleri tek başına kullanmak yerine “gösterir, söyler, eşleştirir, yazar” gibi davranışlar seçin.

Basamaklandırılmış Türkçe örneği

Başlangıçta öğrenci görselle desteklenen metinde kişiyi buluyor, yer bilgisini ise destekle söylüyor olsun. İlk amaç, kısa metinde açıkça belirtilen yeri bağımsız söylemek olabilir. Sonraki basamakta görsel desteği azaltarak farklı metinlerle aynı davranışı yoklayın.

Öğrenci için anlamlıysa kim ve nerede sorularından sonra olay sırası veya neden ilişkisine geçilebilir. Bu sıra her öğrenci için zorunlu değildir. Ön koşul becerileri ve başlangıç verisi hangi adımın uygun olduğunu belirler.

Amaç yeterince öğretilebilir mi?

Bir amaç aynı anda okuma hızı, yazım, anlama ve sözlü anlatımı ölçüyorsa başarısızlığın nedenini ayırmak zorlaşır. Gerektiğinde amaçları bölün. Yüzde 100 doğruluğu otomatik hedef seçmek yerine becerinin niteliğini ve kullanım bağlamını değerlendirin.

Ölçüt sağlandığında amaç kâğıt üzerinde kapanmaz: başka materyalde, başka kişide veya farklı ortamda genelleme kontrol edilir. Ölçüt sağlanmıyorsa yalnız süreyi uzatmak yerine öğretim desteğini, materyali ve basamak büyüklüğünü gözden geçirin.

Uygulamaya geç

Bu örneği öğrencinin güncel performansına göre düzenleyin. Hazırlanan metin öğretim taslağıdır; öğrencinin gerçek değerlendirmesinin yerini almaz.

İlgili BEP modülünü aç →

Belirsiz amacı düzeltme örneği

İlk ifade: “Öğrenci daha iyi konuşur.” Düzenlenmiş taslak: “Öğrenci, tanıdık bir görsel sunulduğunda görseldeki olayla ilgili en az üç anlamlı cümleyi, iki ardışık uygulamada, sözel model verilmeden söyler.” Bu örnekte kaliteyi genel bir sıfatla değerlendirmek yerine gözlenebilir ürün tanımlanır. Cümle sayısı ve oturum ölçütü başlangıç performansına göre değişebilir.

Uygulama öncesi son kontrol

• Örnekteki sayıları öğrencinin gerçek verisiyle değiştirdim.
• Bağımsız tepki ile destekli tepkiyi ayrı kaydettim.
• Öğretim materyali ve değerlendirme koşulunu belirttim.
• Sonraki adımı ve izleme zamanını açık yazdım.